Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden Prof. Dr. Cevdet Yılmaz, yıllardır kullanılmayan ancak 2025–2028 Samsun Turizm Master Planı kapsamında “Çarşamba Demir Yolu Rotasını Canlandırmak” önerisiyle yer alan hattın — Samsun-Çarşamba Demir Yolu — korunması ve turizme kazandırılması çağrısında bulundu.
Prof. Yılmaz, hattın 21 Eylül 1924’te Mustafa Kemal Atatürk’in “Bu demir yolu, milletimizin kendi kudretiyle neler başarabileceğinin bir nişanesidir” sözleriyle temellerinin atıldığını; yaklaşık iki yıl süren çalışmalar sonrası 29 Ağustos 1926’da hizmete açıldığını hatırlattı.
Toplamda 37 km’lik hatta birçok küçük istasyon bulunduğunu söyleyen Yılmaz, bu hat sayesinde köylerin çevre canlı bir ticaret ve ulaşım merkezi haline geldiğini, çevrelerinde bakkal, kahvehane ve depoların açıldığını anlattı. Özellikle öğrencilerin — köylerden Samsun’a ortaokul-lise eğitimi için gelen çocukların — bu trenle eğitim yolculuğu yaptığını, sabah 3 saatlik yolculukla Samsun’a gidip akşam dönerek eğitimin erişilebilir hale geldiğini vurguladı.
Zamanla kara yolculuğunun yaygınlaşmasıyla hattın öneminin azaldığını belirten Yılmaz, bugün rayların ve eski istasyon binalarının birçoğunun hâlâ ayakta olduğunu; küçük bir dokunuşla demiryolunun yeniden turizme kazandırılabileceğini söyledi. Nostaljik tren seferleri, rekreasyon alanları ve kültürel turizm unsurlarıyla hattın Samsun için somut bir alternatif turizm cazibesi yaratabileceğini ifade etti.
Sonuç olarak:
-
Samsun-Çarşamba hattı, Türkiye’nin ilk yerli sermayeyle inşa edilen demiryolu olması ve Atatürk döneminden kalma tarihsel değeriyle ciddi bir endüstri mirası.
-
Hattın restore edilip turizme kazandırılması hem doğrudan kültürel mirasın korunması hem de Samsun’un alternatif turizm potansiyelinin değerlendirilmesi açısından önemli.
-
Bu süreç, hem yerel toplulukların tarihsel bağlarını yeniden canlandırabilir hem de kırsal–kentsel bağlantıyı güçlendirerek sürdürülebilir turizme katkı sağlayabilir.
